Электрик энергиясыны эсаплав саасындаки эсас алетлерден бири оларакъ, бир-фазлы электрик энергиясыны эсаплайыджыларнынъ ишлеп чыкъарылма-сы инсан джемиетининъ электрик энергиясыны къулланувынынъ эволюциясынен сыкъ багълыдыр. XIX асырнынъ сонъунда электрик энергиясы кенъ -къулланылгъанындан берли электрик энергиясыны эсаплайыджыларнынъ пейда олувы ве мукеммеллештирильмеси энергияны идаре этмекнинъ ильмийлештирильмесине тек ярдым этмеди, амма земаневий санайы ве мескен омюринде электрик энергиясыны истимал этмек шекиллерине терен тесир этти.
1880-нджи сенелери Эдисоннынъ догърудан-догъру ток электрик энергиясыны чыкъарув системасы тешвикъат этильген сонъ, электрик энергиясыны ольчемек ичюн энъ ильк алетлер пейда олды. 1889 сенеси алман муэндиси Герман Арон электролит принципине эсаслангъан электрик энергиясыны эсаплайыджыны уйдурды, о, сувдаки маден ионларынынъ миграциясыны ольчеп, энергия сарфыны вастасыз эсаплай эди. Лякин бу алетнинъ догърулыгъы алчакъ ве бакъув муреккеп олгъаны ичюн, оны популярлаштырмакъ къыйын эди. 1890-нджы сенелери денъишкен ток системаларынынъ юксельмеси даа амелий индукцион электрик энергиясы эсаплайыджысыны мейдангъа кетирди. 1896 сенеси америкалы алими Элиху Томсон биринджи тиджарет индукцион бир-фазлы электрик эсаплайыджысыны уйдурды. Бу технология, денъишкен магнит мейданындан идаре этильген алюминий дискни айландырув принципинден файдаланып, электрик энергиясыны догърудан-догъру механик ольчевге иришти. Озь саде къурулышы ве юксек ишанчлылыгъы себебинден бу технология 20 асырнынъ биринджи ярысында дюнья ольчюсинде эсас чезим олды.
20-нджи асырнынъ орталарындан -сонуна къадар электрон технологиялардаки ильк адымлар электрик энергиясыны эсаплайыджыларда янъылыкъларгъа ёл ачты. 1970-нджи сенелери интеграль схемаларнынъ къулланылувы электрон электрик эсаплайыджыларына яваш-яваш аньаневий механик эсаплайыджыларнынъ ерини алмагъа имкян берди, бу исе ольчюнинъ даа юксек догърулыгъыны ве къарышыкълыкъларгъа къаршы иммунитетни теклиф этти. 20-нджи асырнынъ сонъунадже микропроцессор технологиясынынъ пейда олувы малюматны сакълав ве узакътан алякъа имкянларына малик электрик эсаплайыджыларыны даа да къуветлештирди, акъыллы сетлернинъ инкишафы ичюн темель къойды. асырдан башлап бир-фазлы электрик эсаплайыджылары яваш-яваш ракъамлаштырувгъа ве агъларгъа догърулдылар, эки ёнелишли эсаплавны ве акъикъий-вакъыт мониторингини дестекледилер, таркъалгъан энергиягъа иришюв ве къулланыджы-тарафындан идаре этмек ихтияджларыны къаршыладылар.
Механик шекерликлерден башлап, акъыллы чиплерге къадар бир-фазлы электрик эсаплайыджыларынынъ тарихы инсаниетнинъ энергия истималына аджыныкълы ынтылувыны акс эте. Бугуньде-бугунь о тек электрик энергиясы ичюн акъча тёлемек ичюн алет дегиль де, энергетика интернетинде айырылмаз бир тююмдир, дюнья энергетика трансформациясы ичюн токътамайып техникий ярдым эте.
