Бир-фазлы электрик эсаплайыджылары электрик энергиясыны эсапламакъ ве къулланыджыларнынъ истималыны идаре этмек ичюн пек муим алетлердир. Оларнынъ догърулыгъы ве ишанчлылыгъы электрик энергиясы ичюн акъча тёлевнинъ адалетлилигине ве электрик сетлерининъ чалышувынынъ хавфсызлыгъына догърудан-догъру тесир эте.Узакъ-муддетли тургъун чалышувны темин этмек, эсаплайыджынынъ хызмет муддетини узатмакъ ве аваленинъ ольчюсини эксильтмек ичюн ильмий ве рациональ хызмет тедбирлери пек муимдир. Бу макъаледе бир-фазлы электрик эсаплайыджыларынынъ эр куньки хызмет усуллары, умумий меселелер ве чезимлери тафсилятлы тасвирлене, бу исе къулланджыларгъа ве энергия идареси хадимлерине озь эсаплайыджыларыны даа яхшы бакъмагъа ярдым эте.
Бир-фазлы электрик эсаплайыджылары ичюн эр куньки хызмет усуллары
1. Даима темизлик япмакъ .
Узакъ вакъыт къулланылгъанда, эсаплайыджынынъ корпусында, клеммаларында ве дисплейде тоз, ягъ я да дымлыкъ топлана биле, бу исе окъувнынъ ачыкълыгъына ве ички компонентлернинъ сыджакъны чыкъарувына тесир эте. Онынъ ичюн эсаплайыджыны даима темизлемек керек (эр черик я да ярым-йыллыкъ тевсие этиле):
• Чехолны ве дисплейни къуру, йымшакъ фырчы я да бираз дым (-кечирмеген) йымшакъ къумачнен яваштан силь.
• Корпускъа я да дисплейге зарар кельмесин деп, органик иритиджилерни (спирт я да бензин киби) я да коррозиягъа къаршы темизлейиджи мадделерни къулланмакътан къачынынъыз.
• Эгер клеммаларда оксидленюв я да тоз топланса, оларны электрик темизлейиджи я да спирт-эсасында япылгъан памукъ тампоннен яваштан темизленъиз, бойледже, олар яхшы тийсинлер.
2. Терминалларны тешкеринъиз .
Эсаплайыджыдаки бош я да оксидленген клеммалар зайыф тесирлешювге, зияде къызувгъа ве атта хавфсызлыкъкъа хавфлы ола биле. Теминаткъа бойле шейлер кирсетильмек керек:
• Кириш ве чыкъыш клеммаларынынъ сыкъ олгъаныны тешкеринъиз, керек олса, оларны динамометр ярдымынен техникий характеристикаларгъа коре пекитинъиз.
• Клеммаларда янгъын-ин, оксидленюв я да вердигрис аляметлери олмагъаныны тешкеринъиз. Эгер бар олса, клемма блогыны тезден адресленъиз я да денъиштиринъиз.
• Къыскъа замыкание я да акъызма хавфы олмасын деп, теллернинъ зарарланмагъаныны ве эскирмегенини, изоляциясы сагълам олгъаныны козьден кечиринъиз.
3. Ишнинъ вазиетини козетинъиз .
Эр кунь къулланув вакътында эсаплайыджынынъ чалышув вазиетине дикъкъат этинъиз, шу джумледен:
• Экран: ракъамлы дисплейнинъ ачыкъ олгъаныны ве ич бир тюрлю эксик сызыкълар, титреген я да къара экранлар олмагъаныны тешкеринъиз.
• Ярыкънынъ косьтергичи: базы эсаплайыджыларда импульс ярыгъы я да алякъа индикаторы бар. О, нормаль чалышувгъа келишкенини тешкермек ичюн, янып-кюйген сыкълыкъны козетинъиз.
• Аномаль сеслер: нормаль чалышкъан энергия эсаплайыджысы адеттен тыш сеслер чыкъармамакъ керек. Эр анги гудюрди я да разряд сеслери ички компонентнинъ бозукълыгъыны косьтере биле ве тез вакъытта тешкерювни талап эте.
4. Этраф муитке уйгъунлашув ве бакъув .
Электрик эсаплайыджылары, адет узьре, пайлаштырув къутуларында я да эсаплайыджы къутуларында къоюла. Оларнынъ чалышув муити бойле шартларгъа джевап бермек керек:
• Сыджакълыкъ ве дымлыкъ: догърудан-догъру кунеш нурлары тюшкен ерде, юксек араретте (50 градустан зияде ) я да дымлы ерде (нисбий дымлыкъ 85%-тен зияде) ерлештирмектен къачынынъыз. Керек олса, къорчалав чарелерини къой.
• Электромагнит къарышыкълыкъларнынъ огюне кечмек: къарышыкълыкъларнынъ ве ольчю хаталарынынъ огюне кечмек ичюн, юксек-къуветли электрик алетлеринден, трансформаторлардан ве кучьлю электромагнит мейданлары олгъан башкъа алетлерден узакъ турынъыз.
• Аваландырув ве сыджакъны дагъытув: ички компонентлернинъ омюрине тесир эте бильген сыджакъ топланувынынъ огюне кечмек ичюн энергия эсаплайыджысы этрафында етерли аваландырувны темин этинъиз.
Бир-фазлы электрик эсаплайыджыларыны деврий калибровка ве тешкерюв
1. Девирий калибровка .
Уйгъун миллий стандартларгъа коре (меселя, «JJG 596-2012 Электрон ток эсаплайыджылары ичюн тешкерюв тертибатлары»), бир фазлы электрик эсаплайыджылары, адет узьре, деврий калибровканы талап этелер:
•Мескен бир-фазлы эсаплайыджылар: Умумен эр 6-8 йылда бир кере меджбурий калибровка я да айландырув керек.
•Тиджарет я да санайы бир-фазлы эсаплайыджылары: Къулланув сыкълыгъына ве муитке коре, калибровканынъ къыскъа аралыгъы (меселя, 3-5 йыл) керек ола биле.
Калибрлевге ольчю догърулыгъы, башлангъыч току ве эсаплайыджы миллий стандартларгъа уйгъун олгъаныны темин этмек ичюн копюрильме сынавлары кире.
2. Хаталарны тапмакъ .
Эгер къулланыджы озь эсаплайыджысы догъру олмагъанындан шубеленсе, электрик энергиясы болюгинден тешкерювни талап эте биле. Янълышнынъ умумий себеплери:
• Компонентлернинъ узун-муддетли къулланув себебинден эскирмеси, меселя, ольчев микросхемасынынъ я да нумюне алув резисторынынъ деградациясы.
• Йылдырым урмасы ве кергинликнинъ денъишмеси киби тышкъы къарышыкълыкълар ольчевнинъ догърулыгъына тесир эте биле. • Акъынты катушкасыны къыскъартмакъ я да программагъа къол тутмакъ киби къол тутув я да рухсетсиз денъиштирюв (къанунсыз).
Умумий хаталар ве чезимлер .
1. Эсаплайыджы косьтермей я да аномаль ольчей .
• Ола билир себеплер: линия узюльген, ток трансформаторынынъ бозукълыгъы, ички микросхема зарарлангъан.
• Чезим: кириш линиясында кучь олгъаныны тешкеринъиз ве юкнинъ нормаль олгъаныны тешкеринъиз. Эгер тышкъы факторларны ёкъ этмектен сонъ эсаплав аля даа чалышмаса, оны денъиштирмек я да тамир этмек ичюн электрик энергиясы болюгине мураджаат этинъиз.
2. Дисплей бош я да бозулгъан метин пейда ола .
• Ола билир себеплер: электрик кучюнинъ кесильмеси, дисплейнинъ зарарланмасы, алякъа модулининъ чалышмамасы.
• Чезим: электрик энергиясынынъ кергинлигини тешкеринъиз (адети узьре 57,7 В я да 220 В). Эгер электрик энергиясы нормаль олса, амма экран бош олса, профессиональ тамир керек.
3. Клеммаларнынъ зияде къызмасы я да янмасы-
• Мумкюн олгъан себеплер: Зайыф контакт, телнинъ ольчюси эксик кенар-кесиги, юкнинъ зияделиги.
• Чезим: электрик кучюни деръал узип, клеммаларнынъ багълантыларыны тешкеринъиз ве керек олса, теллерни я да клеммаларны даа буюк кесиклернен денъиштиринъиз.
Бир-фазлы электрик эсаплайыджыларыны бакъмакъ догъру эсаплайыджыларны ве хавфсыз къулланувны темин этмек ичюн пек муимдир. Даима темизлев, проводларны тешкерюв, ишлев шараитлерини ве экологик идаренинъ мониторинги эсаплайыджынынъ омюрини семерели шекильде узатмакъ ве авале хавфыны эксильтмек мумкюн. Бундан гъайры, мунтазам калибровка ве аномалияларнен вакътында чалышмакъ адалетли эсаплавны ве сетнинъ тургъун чалышувыны теминлей. -профессионал олмагъанлар, эгер муреккеп бозукълыкъларгъа расткельселер, тез вакъытта электрик энергиясынен теминлев болюгинен я да профессиональ хызметчилернен багъланмакъ кереклер, бойлеликнен, чыкъарувдан пейда ола бильген хавфсызлыкъ хавфларындан къачынмакъ кереклер.